Somaliland

Somaliland’ı tanıması Netanyahu’nun Diplomatik çaresizliğinin sonucudur

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun geçtiğimiz günlerde Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan kritik deniz ticaret hattının üzerinde olan Somaliland’ı tanıma fikri, sinsi ve -ileriye dönük- kaos üreten aklın ortaya attığı ve Netanyahu’nun kulağına üflediği çok tehlikeli bir projenin sponsorlarından geldi. Bu projenin ana sponsoru tabi ki CIA  ile  yoğun bir kaos müzakereleri yapan MOSSAD’ın önemli aktörlerinden biriydi.

Peki;gündeme gelene kadar adını çok az duyduğumuz Somaliland kuruldu, bunun kısa bir özetini yapalım ilk olarak..

1960’larda gerek İngiliz Somalisi gerekse İtalyan Somalisi ardı ardına bağımsızlıklarını ilan edip sömürgeleşmekten kısmen kurtulmuşlardı.. Bu iki bölge daha sonra Somali Cumhuriyeti adı altında birleşmiş ancak bugün Somaliland dediğimiz Kuzey’de kalanlar,tüm gücün ve otoritenin Güney’de toplandığını iddia ederek rahatsızlıklarını dile getirmişlerdi.

Bu rahatsızlıklara Güney’in kayıtsız kalması, hatta Siad Barre döneminde bu halka ve buradaki yönetime alabildiğince baskı yapılması bu halkın başkaldırmasına nede oldu.

Uygulanan yanlış stratejiler, mesela  başta bölgenin büyük şehirlerinden olan Burao’nun ağır bombardımana  tutulması sonraki dönemlerde Kuzeyin Güney’ olan düşmanlığını perçinleştirdi.

Yıl 1991’i gösterdiğinde 1960’lardaki Somali Birliği’ni lağvettiklerini ilan ettiler ve Burao'da Somaliland Cumhuriyeti'ni yeniden kurduklarını ilan ettiler.

Ne hikmetse yeni kuran Somaliland gayet istikrarlı bir süreç yürütürken Güney’de kalan Somali ağır bedelleri olan iç savaşlara sürüklendi. Ama tabi Somaliland, 1991'den itibaren uluslararası alanda resmi olarak hiçbir devlet tarafından tanınmayan "de facto" bir devlet olarak kaldı.

Peki Güney’de kalan Somali neden devamlı surette iç savaşlarla boğuştu?

Cevabı gayet basit: Devasa petrol ve doğalgaz rezervleri..

Peki Somaliland’da ne vardı?

Orda da Trump’ın çok değer verdiği değerli, nadir elementler..

CIA’nın MOSSAD’ı kulağına üflediği şey buydu..Ama MOSSAD’ın Netanyahu’nun kulağına fısıldadığı ise bunun yanında bu bölgenin stratejik önemi ve Güney’de etkili olan Türkiye gibi rakip devletlerin etkisinin kırılmasıydı.

İşin Netanyahu kısmına bakacak olursak..

Netanyahu bu tanımayla Somali Devleti’yle bağları koparıp Somaliland’ı tıpkı 1960’larda olduğu gibi Mogadişu (Somali’nin başkenti) hükümetinin üzerine salmak ve nihayetinde 1980’lerin sonundaki gibi uzun süren bir iç savaş başlatmak. Tabi o dönemlerden farklı olarak Somaliland’a modern askeri destek vererek Smaliland’ın Somali’nin tamamını kontrol altına almasını sağlamak. Tabi ileriye dönük böyle bir stratejiye Türkiye Katar,Çin ve  hatta BAE ve Çin nasıl bir önlem alır bunu zaman gösterecektir.

İsrail başarılı olursa Netanyahu’nun “büyük İsrail” projesinde önemli bir adım atılmış olacak;yok eğer başarılı olamazsa Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği tarafından tanınmayan bir yapıyı siyasi çıkarlar uğruna tanıdığı için bir kez daha "uluslararası normları hiçe sayan bir aktör" konumuna düşürecektir. Tabi İsrail’in böyle bir aktör olmaktan keyif aldığını da belirtmekte fayda var.

Uluslararası strateji uzmanları Netanyahu’nun bu stratejisinin fiyaskoyla sonuçlanacağını ön görüyorlar. Ve böyle bir yol izlemesinin nedenini onun “diplomatik çaresizliğinin bir sonucu” olarak  yorumluyorlar.

Netanyahu’nun, iktidarını elinde tutmak ve Trump’ın Gazze ile ilgili çıkarına aykırı bazı dayatmaların telafisi için böyle bir adım attığını, tutarsa (ki kısa vadede tutması gerekir işine yaraması için) “Bay Güvenlik” lakabına “Büyük önder” lakabını da ekleyeceğini ve böylece bu girişimin hem iç siyasette hem dış siyasette popülaritesini arttırmasına yardımcı olacağını biliyoruz.

Peki ya tutmazsa?

İşte o zaman İsrail’in dostlarının sayısı sabit kalacak ve düşmanlarının sayısı artacaktır. Zaten Türkiye,Mısır ve diğer ülkeler Somali’nin bütünlüğünü kırmızı çizgi olarak belirlemişlerdi. Buna henüz çizgi belirlemeyen ama ticaret gemileri Aden körfezinden geçirmek isteyen diğer ülkeleri de eklerseniz işte düşmanlarının sayısının aratacağını tahmin edebilirsiniz.